A A A

Ryzyko dysleksji

 

(Marta Bogdanowicz: Ryzyko dysleksji. Problem i diagnozowanie, Wyd. Harmonia, Gdańsk 2002 r)

 

Wiek niemowlęcy (0 – 2 r.ż.) i poniemowlęcy (2 – 3 r.ż.)


Opóźniony lub nietypowy rozwój ruchowy całego ciała (motoryka duża)

-  nie raczkują lub mało raczkują;

-  później zaczynają siadać, chodzić i biegać ponieważ mają trudności z utrzymaniem równowagi, a w efekcie z automatyzacją chodu

 

Jeżeli dziecko nie raczkowało, może mieć w przyszłości trudności w czytaniu. Raczkowanie bowiem to naprzemienna stymulacja lewej i prawej półkuli mózgu, a do czytania potrzebne są obie.

 

 

Dzieci przejawiają minimalne dysfunkcje neurologiczne m.in. obniżone napięcie mięśniowe czy utrzymujące się pierwotne odruchy wrodzone, które powinny zaniknąć do końca 1 r.ż.

 

Opóźniony rozwój ruchowy rąk (motoryka mała)

-   mała zręczność manualna;

-   nieporadność podczas wykonywania podstawowych czynności samoobsługowych (mycie rąk, ubieranie się, jedzenie łyżeczką, zapinanie dużych guzików);

-   niska sprawność podczas zabaw manipulacyjnych m.in. budowanie z klocków;

 

Opóźnienia w rozwoju grafomotorycznym (funkcje wzrokowe oraz koordynacja wzrokowo – ruchowa)

-   niechęć do rysowania;

-   w wieku 2 lat nie naśladują rysowania linii;

-   w wieku 2 lat i 6 miesięcy nie potrafią naśladować kierunku poziomego i pionowego;

-   w wieku 3 lat nie umieją narysować koła;

 

Opóźnienia rozwoju mowy

-   później niż w 1 r.ż. wypowiadają pierwsze słowa;

-   później niż w wieku 2 lat wypowiadają proste zdania;

-   później niż w wieku 3 lat wypowiadają zdania złożone;

 

Wiek przedszkolny (3 – 5 r. ż.)


Motoryka duża - niska sprawność w zakresie ruchów całego ciała:

-   słabo biega;

-   jest niezdarne, nie lubi zabaw ruchowych;

-  z trudem uczy się jeździć na rowerku trzykołowym lub hulajnodze, ponieważ ma trudności z utrzymaniem równowagi ciała;

 

Motoryka mała - niska sprawność ruchowa rąk:

-   trudności i niechęć do wykonywania prostych czynności samoobsługowych (zapinanie małych guzików, wiązanie sznurowadeł);

-   trudności napotykane podczas zabaw manipulacyjnych (nawlekanie korali, nieprawidłowy chwyt ołówka);

 

Lateralizacja:

dziecko do końca wieku przedszkolnego używa na zmianę raz jednej, raz drugiej ręki (brak dominacji strony ciała)

 


Koordynacja wzrokowo – ruchowa i funkcje wzrokowe:

-   trudności podczas wykonywania budowli z klocków, układania puzzli, składaniu obrazka z części wg wzoru -

-   niechęć do rysowania, rysunki bogate treściowo lecz prymitywne w formie

-   nie umie narysować koła jako 3 – latek,

-   kwadratu i krzyżyka jako 4 – latek,

-   trójkąta jako 5 – latek.

 

Orientacja w schemacie ciała i w przestrzeni:

z końcem wieku przedszkolnego myli prawą i lewą stronę własnego ciała (ręka, noga,oko) oraz otaczającej je przestrzeni (prawa, lewa strona).

 

Funkcje językowe:

-   opóźniony rozwój mowy,

-   nieprawidłowa artykulacja głosek,

-   trudności z wypowiadaniem nawet niezbyt złożonych wyrazów, z budowaniem wypowiedzi

-   trudności z zapamiętywaniem nazw, szczególnie ułożonych w sekwencje nazw pór roku, pór dnia, nazwy posiłków

-   trudności z zapamiętaniem krótkich wierszyków i piosenek;-   z analizą sylabową słów, wskazywaniem rymujących się wyrazów i tworzeniem rymowanek

 


Klasa „0” (6 – 7 r.ż.)

 

-   Obniżona sprawność ruchowa: słabo biega, skacze, ma trudności z rzucaniem i chwytaniem piłki, z uczeniem się jazdy na nartach, utrzymaniem równowagi, gdy stoi na jednej nodze i chodzi po linii;

 

-   Trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów w zakresie samoobsługi (np.:zawiązywaniem sznurowadeł, używaniem łyżki i widelca, wycinaniem);

 

-   Opóźnienia orientacji w schemacie ciała i przestrzeni;

 

-   Trudności z rysowaniem rombu, odtwarzaniem złożonych figur geometrycznych,  rysowaniem szlaczków;

 

-   Trudności z wyróżnieniem elementów z całości, a także z ich układaniem w całość np.: podczas budowania z klocków –według wzoru, trudności z wyodrębnieniem szczegółów różniących dwa obrazki, z odróżnianiem kształtów podobnych (np.:liter m – n , l - ł -t), lub identycznych, lecz inaczej położonych w przestrzeni (np.: liter p –g – d – b);

 

-   Trudności z poprawnym używaniem wyrażeń przyimkowych, wyrażających stosunki przestrzenne: nad – pod, za – przed, wewnątrz – na zewnątrz;

 

-   Wadliwa wymowa „przekręcanie” trudnych wyrazów, błędy gramatyczne;

 

-   Trudności z zapamiętywaniem wierszy, piosenek, więcej niż jednego polecenia w tym samym czasie, trudności z zapamiętywaniem nazw, mylenie nazw zbliżonych fonetycznie, trudności z zapamiętywaniem materiału uszeregowanego w serie i sekwencje (dni tygodnia, miesięcy, pór roku, nazwy kolejnych posiłków, litery alfabetu i szeregi cyfrowe);

 

-   Trudności z różnicowaniem głosek podobnych, z wyróżnianiem sylab, głosek z wyrazów i ich syntezy;

 


-   Trudności w orientacji w czasie, np.: określaniu pory roku, dnia tygodnia, czasu na zegarze;

 

-   Trudności w nauce czytania (czyta stosunkowo szybko, z wieloma błędami, domyślając się treści na podstawie kontekstu, często niewłaściwie, ze słabym zrozumieniem lub wolno z trudem dokonuje syntezy głosek i sylab, bez rozumienia treści);

 

-   Pisanie liter i cyfr zwierciadlanie oraz odwzorowywanie wyrazów przez zapisywanie ich od strony prawej do lewej.